Μαρτυρία για την Κοκκινοτριμιθιά την πριν από το 1974

Ιουλίου 20, 2014

1 (2)Θα ακολουθήσει μικρό κείμενο-σχόλιο

ΚΑΤΑΖΗΤΟΥΜΕΝΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΚΚΙΝΟΤΡΙΜΙΘΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΑΡΡΗ

Ιουνίου 23, 2014

Στο βιβλίο Ο άλλος πόλεμος των γιατρών του 1974, Λευκωσία 2014, (έρευνα, συγγραφή και επιμέλεια: Χρύσανθος Χρυσάνθου), που εξέδωσε ο Ιατρικός σύλλογος Λευκωσίας-Κερύνειας “Ιπποκράτης”, καταγράφονται προσωπικές μαρτυρίες γιατρών για την περίθαλψη τραυματιών κατά το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, το 1974. Μερικοί γιατροί, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου αυτού, έδωσαν μαρτυρίες πολύ παλαιότερες, αφού εργάστηκαν ως γιατροί σε συνθήκες πολέμου και κατοχής (Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος), περιέθαλψαν αγωνιστές του 55-59 και τραυματίες της τουρκικής ανταρσίας 1963-64 και των βομβαρδισμών της Τηλλυρίας. Μας ενδιαφέρει εδώ η μαρτυρία που σχετίζεται με τον οφθαλμίατρο Σόλωνα Σαρρη (1917 – 2003), που καταγόταν από τον Αστρομερίτη, και λειτουργούσε οφθαλμολογική κλινική στη Λευκωσία. Αντιγράφω από το βιβλίο (σ. 269) μαρτυρία του υιού του Κύριλλου Σαρρή για αγωνιστή του 55-59, από την Κοκκινοτριμιθιά: “Σε άλλη περίπτωση είχαν φέρει στην κλινική, για περίθαλψη, αγωνιστή της Ε.Ο.Κ.Α., ο οποίος είχε υποστεί βασανιστήρια στις φυλακές από τους Βρετανούς αποικιοκράτες. Την Κλινική του Σόλωνα Σαρρή επίσκεπτονταν συχνά-πυκνά και άνδρες των αποικιακών σωμάτων ασφαλείας, όχι για θεραπεία αλλά για έρευνες. Αυτό έγινε και όταν είχε τοποθετηθεί βόμβα στην οδό Δημοσθένη Σεβέρη, η οποία προοριζόταν για τον Βρετανό κυβερνήτη, Τζον Χάρτινγκ. Ο Κύριλλος Σαρρής, που ήταν τότε οκτώ χρονών, θυμάται που πήρε από το χέρι καταζητούμενο μέλος της ΕΟΚΑ, από την Κοκκινοτριμιθιά, ο οποίος είχε εγχειριστεί στα μάτια, και ζούσε την αγωνία του ανθρώπου που άκουγε σειρήνες, κινδύνευε να συλληφθεί και να απαγχονιστεί, αλλά δεν έβλεπε τίποτε, γιατί είχε επιδέσμους στα μάτια ύστερα από την εγχείρηση. “Στην κλινική υπήρχε κι ένας Τουρκοκύπριος, ο οποίος ήρθε κρυφά στην κλινική του πατέρα μου για θεραπεία, μέσω Άγκυρας, γιατί η εθνικιστική οργάνωση ΤΜΤ και ο Ραούφ Ντενκτάς απαγόρευαν διά ροπάλου στους Τουρκοκύπριους να έχουν σχέσεις με Ελληνοκύπριους, με στόχο τον διαχωρισμό των δύο κοινοτήτων και τη διχοτόμηση. Ο Τουρκύπριος φοβόταν πιο πολύ κι από τον τραυματία μέλος της ΕΟΚΑ. Αυτό το περιστατικό είναι ενδεικτικό του τι πραγματικά συνέβαινε τότε στην Κύπρο” αναφέρει ο Κύριλλος Σαρρής.
Υ.Γ ιστολογίου: Σημειώνουμε ότι, ύστερα από προσωπική έρευνα, διαπιστώσαμε ότι ο καταζητούμενος αγωνιστής από την Κοκκινοτριμιθιά, που νοσηλευόταν κρυφά στην οφθαλμολογική κλινική Σαρρή, ήταν ο Μιχαλάκης Κωνσταντινίδης.

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΟΝΟ ΤΟΥ ΧΑΤΖΗΚΟΝΤΟΥ

Ιουνίου 17, 2014

ΕΝΑ ΑΠΟΤΡΟΠΑΙΟΝ ΚΑΚΟΥΡΓΗΜΑ
ΕΙΣ ΚΟΚΚΙΝΟΤΡΙΜΥΘΙΑΝ
ΣΤΡΑΓΓΑΛΙΣΜΟΣ ΠΛΟΥΣΙΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ

Εις την Κοκκινοτριμυθιάν, ένα από τα χωρία της Νήσου τα οποία φημίζονται διά την τιμιότητα, την αγαθότητα και το φιλήσυχον των κατοίκων των, συνέβη την νύχτα της Παρασκευής της παρελθούσης εβδομάδος ένα αποτρόπαιον κακούργημα συνταράξαν το φιλήσυχον χωρίον. Ο εκ των πλουσιωτέρων ή μάλλον ο πλουσιώτερος του χωρίου κάτοικος Χ”Χαράλαμπος Χ”Χριστοφή Κοντός, γέρων ογδοηκοντούτης, όστις ήτο γνωστόν ότι εφύλαττε πάντοτε εις το χρηματοκιβώτιόν του σεβαστήν εις μετρητά χρηματικήν ποσότητα, ευρέθη κατά την πρωϊαν του Σαββάτου εστραγγαλισμένος επί της κλίνης του.
Εν τη οικία του γέροντος εν ιδιαιτέρω δωματίω διέμενεν ο βαπτιστικός του Κλεόπας Γεωργίου, και ούτος ήτο εκείνος όστις ειδοποίησε την πρωίαν εκείνην τον πατέρα του ότι κάτι αποτρόπαιον συνέβη εις το δωμάτιον του γέροντος, διότι είχε παρατηρήσει το χρηματοκιβώτιον να ήνε ερριμένον κατά γης, προσθέσας ότι δεν ηδύνατο να δώση άλλην πληροφορίαν διότι εκ φόβου δεν είχε εισέλθη εις το δωμάτιον.
Με την πληροφορίαν αυτην έσπευσαν πολλοί εις την οικίαν του γέροντος, όπου και έυρον εστραγγαλισμένον νεκρόν επί της κλίνης του τον γέροντα, το δε χρηματοκιβώτιον κατά γης.
Αμέσως κατά την πρωίαν εκείνην, αμ’ ως είδοποιήθη η Αστυνομία, έσπευσαν επί τόπου ο Αστυνόμος κ. Σιέλης μετά αστυνομικής δυνάμεως και επελήφθη ερευνών. Ταυτοχρόνως και ήνοιξε το χρηματοκιβώτιον, όπου και εύρε 503 λίρας εις χαρτονομίσματα, 383 λίρας χρυσάς και 178 λίρας εις σελίνια.
Και τα ανευρεθέντα γραμμάτια αντιπροσωπεύουν ποσόν 400 περίπου λιρών. (Πλην τούτων, ευρίσκονται παρά τω δικηγόρω κ. Γ. Μ. Κρηναίω και άλλα γραμμάτια του φονευθέντος, αντιπροσωπεύοντα ποσόν 100 περίπου λιρών).
Ως δράσται συνελήφθησαν υπό της Αστυνομίας οι εκ του αυτού χωρίου Δημήτρης Γιαννή Μαστίχη, Παναγιώτης Γιαννή Μαστίχη, Χρήστος Μιχαήλ Ασπρής, Κλεόπας Γεωργίου (βαπτιστικός του φονευθέντος) και Γεώργιος Λοϊζου, οι οποίοι και προσήχθησαν κατά την παρελθούσαν Τρίτην προ του Εντ. Πταισματοδίκου Ραϊφ εφ. κατηγορούμενοι επί φόνω εκ προμελέτης.
Εκ μέρους της Αστυνομίας παρουσιάσθη ο ανθυπαστυνόμος κ. Σ. Παύλου.
Ως δικηγόρος των κατηγορουμένων παρέστη ο κ. Γεώργιος Ν. Χρυσαφίνης.
-Η κατάθεσις του Γεωργίου Νικόλα Καστανιά ως “Μάρτυρος του Στέμματος”.
Ως πρώτον μάρτυρα της κατηγορίας η Αστυνομία παρουσίασε προ του Δικαστηρίου τον εκ των συνενόχων Γεώργιον Νικόλα Καστανιά, όστις ως “μάρτυς του Στέμματος” κατέθεσε τα ακόλουθα:
“Έλαβα μέρος εις το έγκλημα πιεσθείς υπό μερικών κατηγορουμένων και ειδικώς υπό του πρώτου παρά του οποίου ηπειλήθην διά περιστρόφου. Συνηντήθην με τους τέσσαρας πρώτους κατηγορουμένους την νύκτα της 16ης Ιουνίου εις τον περίβολον της εκκλησίας του χωρίου και απ’ εκεί μετέβημεν εις το σπίτι του στραγγαλισθέντος και τότε ανέβημεν εις την κάμαραν του οι τρεις πρώτοι και εγώ. Τότε οι δύο πρώτοι κατηγορούμενοι έδεσαν τον λαιμόν του σταγγαλισθέντος με ένα μαντώ, και ο τρίτος κατηγορούμενος εκράτει τους πόδας του και τον έπνιξε. Τότε οι τρεις πρώτοι κατηγορούμενοι και εγώ κατεβάσαμεν την Κάσαν εις την αυλήν να την ανοίξωμεν. Τότε ηκούσαμεν θόρυβον, την αφήκαμεν και εφύγαμεν”.
Η συνέχισις της προανακρίσεως ανεβλήθη διά την 28ην Ιουνίου.
Φωνή της Κύπρου, 24 Ιουνίου 1933

ΜΙΚΡΑ ΧΡΟΝΙΚΑ

Η ΥΠΟΘΕΣΙΣ ΣΤΡΑΓΓΑΛΙΣΜΟΥ ΕΙΣ ΤΡΙΜΥΘΙΑΝ

Χθες ανεγνώσθησαν επί Δικαστηρίου αι καταθεσεις των μαρτύρων εις την γνωστήν υπόθεσιν του στραγγαλισμού του πλουσίου γέροντος Κοντού εις Τριμυθιάμν. Ως προς τους τέσσαρας εκ των πένε κατηγορουμένων η υπόθεσις παρεπέμφθη εις το Κακουργιοδικείον διά την 6ην Νοεμβρίου.

Ο εις εκ των 5 κατηγορουμένων Γ. Λοϊζου απηλλάγη της κατηγορίας ήδη από της 12ης Ιουλίου προτάσει του εκ των συνηγόρων αυτού κ. Γ. Χ. Χρυσαφίνη, όστις υπέβαλεν ότι δεν υπάρχει μαρτυρία εναντίον του και  το Δικαστήριον εύρε την πρότασιν ορθήν και βάσιμον.

Νέος Κυπριακός Φύλαξ, 19 Ιουλίου 1933

ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟΝ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
[...]
Το Κακουργιοδικείον είτα επελήφθη της υποθέσεως του στραγγαλισμού του εκ Κοκκινοτριμιθιάς πλουσίου ογδοηκοντούτου γέροντος Χ”Χαραλάμπους Χ’ Χριστοφή Κοντού διά τον οποίον κατηγορούνται οι συγχωωρίται του Παναγιώτης Γιαννή Μαστίχη, Χρίστος Μιχαήλ Ασπρή και Κλεόπας Γεωργίου (βαπτιστικός του στραγγαλισθέντος).
Πλην των τριών τούτων κατηγορούντο και δύω άλλοι, οι Γεώργιος Λοϊζου και Δημήτρης Γιαννή Μαστίχη, εκ των οποίων ο πρώτος απηλλάγη υπό του Πταισματοδικείου, ο δε δεύτερος απέθανε εν τη φυλακή κατά τον χρόνον της κρατήσεώς του.
Ως μάρτυς του Στέμματος παρουσιάσθη ο εκ των μετασχόντων εις το έγκλημα Γεώργιος Νικόλα Καστανιάς.
Η υπόθεσις συνεχίζεται.
Ως δικηγόροι των κατηγορουμένων παρουσιάσθησαν οι κ.κ. Νικ. Γ. Χρυσαφίνης, Γεώργιος Ν. Χρυσαφίνης και Πασχάλης Ν. Πασχάλης.
εφ. Φωνή της Κύπρου, 9 Δεκεμβρίου 1933

 

ΤΡΙΠΛΗ ΚΑΤΑΔΙΚΗ ΕΙΣ ΘΑΝΑΤΟΝ

Περατωθείσης της γνωστής υποθέσεως του στραγγαλισμού του εκ Κοκκινοτρυμιθιάς πλουσίου γέροντος Χ”Κοντού την π. Δευτέραν το Δικαστήριον εξέδωσε την απόφασίν του διά τους κατηγορουμένους Παναγήν Γιαννή Μαστίχη, Χρίστον Μιχαήλ Ασπρή και Κλεόπαν Γεωργίου, οι οποίοι κατεδικάσθησαν και οι τρεις εις θάνατον.

Νέος Κυπριακός Φύλαξ, 20 Δεκεμβρίου 1933
ΚΑΤΑΔΙΚΗ ΕΙΣ ΘΑΝΑΤΟΝ
Κατά την παρελθούσαν Δευτέραν κατεδικάσθησαν υπό του Κακουργιοδικείου Λευκωσίας εις θάνατον οι εκ Κοκκινοτρεμιθιάς Παναγιώτης Γιαννή Μαστίχης, Χρίστος Μ. Ασπρής και Κλεόπας Γεωργίου ηλικίας 20-22 ετών κατηγορούμενοι ότι κατά την 16ην Ιουνίου εφόνευσαν τον πλούσιον γέροντα Χ’’Κοντόν, όστις είχεν ηλικίαν 80 ετών. Ο γέρων εκοιμάτο εις ένα ανώγεον δωμάτιον και ευρέθη νεκρός εις την κλίνη του με ένα μαύρον μανδύαν δεμμένον γύρω από τον λαιμόν του ο οποίος τον έπνιξε. Κατά την έκθεσιν των ιατρών ο θάνατος προήλθε διά πιέσεως των δακτύλων επί του λαιμού και διά περισφίξεως του μανδύου.
Μετά τον θάνατον του γέροντος οι κακούργοι εδοκίμασαν να μεταφέρουν το χρηματοκιβώτιόν του το οποίον ευρέθη εντός της αυλής επί ενός δυσακκίου. Το χρηματοκιβώτιον εγκατελείφθη εις την αυλήν διότι φαίνεται, ότι οι κακούργοι εφοβήθησαν μήπως γίνουν αντιληπτοί. Ο ανθυπαστυνόμος Λευκωσίας Ρετζέπ εφ. ήνοιξε το χρηματοκιβώτιον και εύρε Λ. 1064.17.6 εκ των οποίων Λ. 383 εις χρυσόν.
Εκ των τριών κατηγορουμένων ο Κλεόπας Γεωργίου είναι βαπτιστικός του θύματος, εκοιμάτο εις εν δωμάτιον παραπλεύρως του και απελάμβανε της αγάπης του. Κατά την προσαχθείσαν ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρίαν αυτός ήνοιξε το δωμάτιον του δυστυχούς γέροντος και ωδήγησε τους φονείς.
Οι καταδικασθέντες εις θάνατον μετά την απαγγελίαν της καταδίκης των ήρχισαν να φωνάζουν «είμεθα αθώοι» και να κλαίουν γοερώς.

εφημ. Πάφος, Πάφος 22 Δεκεμβρίου 1933, σ. 3

ΚΑΚΟΥΡΓΙΟΔΙΚΕΙΟΝ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
ΕΚΔΟΘΕΙΣΑΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ
Το συνεδριάζον εν Λευκωσία Κακουργιοδικείον εξέδωκε κατά την εβδομάδα ταύτην τας ακολούθους αποφάσεις:
1) Τους εκ Κοκκινοτριμιθιάς Παναγιώτην Γιαννήν Μαστίχη, Χρίστον Μιχαήλ Ασπρή και Κλεόπαν Γεωργίου κατηγορουμένους διά τον στραγγαλισμόν του συγχωρίτου των γέροντος Χ”Χαραλάμπους Χ” Χριστοφή Κοντού, κατεδίκασεν εις θάνατον. Η απόφασις θα εφεσιβληθή.[...]
εφ. Φωνή της Κύπρου, 23 Δεκεμβρίου 1933

ΑΠΕΡΡΙΦΘΗ Η ΕΦΕΣΙΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΘΕΝΤΩΝ ΕΙΣ ΘΑΝΑΤΟΝ ΤΡΙΩΝ ΕΚ ΚΟΚΚΙΝΟΤΡΙΜΥΘΙΑΣ

Υπό του Ανωτάτου Δικασυηρίου, απαρτιζομένου υπό του εντ. Αρχιδικαστού Σερ Χάρπερ Στρογκ, ως  Προέδρου, και των εντ. Εφετών κ.κ. Τόμας και Σερτσίου, ηκούσθη χθες η έφεσις των υπό του Κακουργοδικείου καταδικασθέντων εις την εσχάτην των ποινών προ ολίγων ημερών τριών εκ Κοκκινοτριμυθιάς διά τον πνιγμόν του πλουσίου γέροντος Χ”Κοντού.

Μόλις ήρχισεν η ακρόασις της εφέσεως, ο 3ος των εφεσιόντων ήρχισε ν’ απολογήται, προσπαθών να πείση το Δικαστήριον, ότι οι δύο άλλοι είναι αθώοι, αλλ’ ο εντ.  Πρόεδρος τον διέκοψε, τονίσας ότι ηδύνατο ή να αποσύρη την έφεσίν του ή να προσπαθήση ν’ αποδείξη, ότι η κατ΄αυτού απόφασις του Κακουργοδικείου ήτο αδικαιολόγητος.

Ο κ. Ν. Χρυσαφίνης, αντιπροσωπεύων την υπεράσπισιν, είπεν, ότι η έφεσις εστηρίζετο επί του ότι, εάν το Δικαστήριον εχώριζε την μαρτυρίαν του τρίτου, διά τους δύο πρώτους δεν υπήρχε μαρτυρία ενοχοποιητική και ότι το Κακουργοδικείον είχεν επηρεασθή από την μαρτυρίαν του τρίτου κατηγορουμένου, διά να εύρη τους άλλους δύο ενόχους.

Ο εντ. Αρχιδικαστής παρεδέχθη τον ισχυρισμόν του κ. Χρυσαφίνη, αλλ’ ένεκεν σχετικής διαφοράς μεταξύ του Αγγλικού και του Κυπριακού νόμου, το Δικαστήριον εύρεν ότι το Κακουργοδικείον απεφάσισεν ορθώς και συνεπώς η έφεσις απερρίφθη.

Οι κατάδικοι ήκουσαν την απόφασιν με μεγάλην φυσικά ψυχικήν  συντριβήν, ο δεύτερος δε μόλις τους ωδήγησαν εκτός της αιθούσης του Δικαστηρίου, ήρχισε να φωνάζη προς τους άλλους: “Εσείς μ’ εσύρετε στον λαιμόν σας!”.

Νέος Κυπριακός Φύλαξ, 3 Ιανουαρίου 1934

2. ΠΟΙΝΙΚΑΙ ΕΦΕΣΕΙΣ
Ο φόνος της Κοκκινοτρεμιθιάς

Κατά την παρελθούσαν Τρίτην το εφετείον απαρτιζόμενον εκ των εντιμοτάτων Στρογκ Αρχιδικαστού, Τόμας και Σερτσίου ησχολήθη με την έφεσιν των εκ Κοκκινοτρεμιθιάς 1) Παναγιώτη Γιαννή Μαστίχη 2) Χρίστου Ασπρή και 3) Κλεόπα Γεωργίου, οίτινες κατεδικάσθησαν εις θάνατον διά τον φόνον του πλουσίου γέροντος Χ’’Κοντού.
Διά τους καταδίκους 1 και 2 ενεφανίσθησαν οι δικηγόροι κ.κ. Ν. Χρυσαφίνης, Γ. Χρυσαφίνης και Π. Πασχάλης.
Διά το Στέμμα ενεφανίσθη ο κ. Νεοπτόλεμος Πασχάλης.
Ο κατάδικος Κλεόπας Γεωργίου ενεφανίσθη προσωπικώς και εζήτησε να κάμη δηλώσεις προς το Δικαστήριον, αίτινες έτειναν να αποδείξουν, ότι οι κατηγορούμενοι 1 και 2 ήσαν αθώοι.
Ο εντ. Αρχιδικαστής υπέδειξεν ότι το Εφετείον δεν δύναται να ακούση νέαν κατάθεσιν αλλ’ ότι ηδύνατο ή να αποσύρη την έφεσίν του ή να την υποστηρίξη.
Τότε ο κατηγορούμενος ισχυρίσθη, ότι είναι αθώος και ότι δεν έλαβε μέρος στην διάπραξιν του εγκλήματος.
Κατόπιν έλαβε τον λόγον ο κ. Ν. Χρυσαφίνης ο οποίος υπεστήριξε την άποψιν, ότι εναντίον των πελατών του δεν υπήρχε ικανοποιητική μαρτυρία δικαιολογούσα την καταδίκην των. Η προσαχθείσα μαρτυρία ήτο αντιφατική.
Ο κ. Ν. Πασχάλης απαντών υπεστήριξεν ότι υπήρχον αρκετά σοβαρά σημεία δικαιολογούντα την καταδίκην.
Το δικαστήριον διασκεφθέν επί ημίσειαν ώραν επέστρεψε και ανήγγειλε την απόφασίν του δι’ ης απέρριπτε την έφεσιν.
Οι κατάδικοι ήκουσαν την απόφασιν του εφετείου με δάκρυα εις τους οφθαλμούς.
Ο Χρίστος Μιχαήλ Ασπρή είπεν εις τους άλλους δύο καταδίκους: «Με επήρετε εις τον λαιμόν σας».

εφημ. Πάφος, Πάφος 5 Ιανουαρίου 1934, σ. 3

ΜΙΚΡΑ ΧΡΟΝΙΚΑ

Ο ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ ΜΕΤΕΤΡΕΨΕ ΘΑΝΑΤΙΚΗΝ ΠΟΙΝΗΝ ΕΙΣ ΙΣΟΒΙΑ ΔΕΣΜΑ

Εις συνεδριαν του Εκτελεστικού Συμβουλίου κατά την π. Πέμπτην 18 Ιανουαρίου -απεφασίσθη, κατά πληροφορίας μας εξ επισήμου πηγής, όπως η Α. Ε. ο Κυβερνήτης εξασκών ειδικήν αυτού προνομίαν απονείμη χάριν εις τον εκ Κοκκινοτριμυθιάς καταδικασθέντα προσφάτως εις θάνατον Χρήστον Μιχαήλ Ασπρή, μετατρεπομένης της ποινής αυτού εις ισόβια δεσμά.

Νέος Κυπριακός Φύλαξ, 24 Ιανουαρίου 1934

Εκτέλεσις θανατικών καταδικών εν Λευκωσία, Πάφω και Λάρνακι

Την προσεχή Τρίτην 13 Φεβρουαρίου θα απαγχονισθούν εν ταις κεντρικαίς φυλακαις Λευκωσίας οι υπό του τελευταίου κακουργιοδικείου Λευκωσίας καταδικασθέντες εις θάνατον Χαράλαμπος Κωσταής εκ Κ. Ζώδιας φονεύσας την σύζυγόν του και Κλεόπας Γεωργίου και Παναγιώτης Γιαννή Μαστίχη εκ Κοκκινοτριμιθιάς, στραγγαλίσαντες τον γέροντα Χ”Κοντόν.

εφ. Φωνή της Κύπρου, 10 Φεβρουαρίου 1934

ΕΓΙΝΑΝ ΧΘΕΣ ΠΕΝΤΕ ΘΑΝΑΤΙΚΑΙ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙΣ

Χθες έγιναν εις τας Κεντρικάς Φυλακάς αι ορισθείσαι τρεις θανατικάι εκτελέσεις: 1) του Παναγή Γιαννή Μαστίχη και Κλεόπα Γεωργίου εκ Κοκκινοτριμυθιάς καταδικασθέντων ως γνωστόν δια τον στραγγαλισμόν του πλουσίου γέροντος  Χ”Κοντού: 2) του Χαραλ. Γ. Κωστή εκ Ζώδιας καταδικασθέντος διά τον φόνον της συζύγου του.

Αι εκτελέσεις έγιναν κατά τας 8 π.μ. Τα πτώματα των δύο πρώτων ετάφησαν κατ’ εκδηλωθείσαν τελευταίαν επιθυμίαν των εις Λ/σίαν το δε πτώμα του τρίτου μετεφέρθη και ετάφη εις Ζώδιαν. [Ακολουθεί αναφορά για άλλες δύο εκτελέσεις]

Νέος Κυπριακός Φύλαξ, 14 Φεβρουαρίου 1934

 

ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΤΡΙΜΙΘΙΑΣ

Ιανουαρίου 29, 2014

γράφει η πρώην διευθύντρια του σχολείου (2008-2012) κα Μαρία Τοπούζη

Το Περιφερειακό Γυμνάσιο Κοκκινοτριμιθιάς βρίσκεται ανατολικά της Κοκκινοτριμιθιάς σε κοντινή απόσταση από τα Κρατητήρια, σε μια περιοχή η οποία άρχισε να αναπτύσσεται ραγδαία με αφορμή την όδευση του υπεραστικού δρόμου Λευκωσίας-Τροόδους. Η ίδρυση του Σχολείου ήταν αποτέλεσμα των προσπαθειών της ομάδας πρωτοβουλίας του Συνδέσμου Γονέων του Δημοτικού Σχολείου Κοκκινοτριμιθιάς, η οποία συνέλεξεν τους αριθμούς των μαθητών των Δημοτικών Σχολείων των πέντε κοινοτήτων της περιοχής, Κοκκινοτριμιθιάς, Παλιομετόχου, Μάμμαρι, Αγίων Τριμιθιάς και Δένειας καθώς και άλλα στοιχεία. Το Μάιο του 1995, επισκέφθηκε την τότε Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού κυρία Κλαίρη Αγγελίδου και υποστήριξε όχι μόνο τη βιωσιμότητα ενός Γυμνασίου στην περιοχή Κοκκινοτριμιθιάς αλλά και την αναγκαιότητα ίδρυσής του τόσο για το καλώς νοούμενο συμφέρον των κατοίκων όσο και για το καλό του κράτους.

Capture

Το σχολείο όπως είναι σήμερα

Η εισήγηση προνοούσε ότι το σχολείο θα χτιζόταν σε χαλίτικη γη και θα κάλυπτε τις ανάγκες 400 περίπου μαθητών στις τρεις τάξεις, οι οποίοι δεν θα μετακινούνταν στη Λευκωσία για τη μόρφωσή τους. Η απόφαση λήφθηκε και το σχολείο θεμελιώθηκε το Μάιο του 2002 από τον τότε Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού κ Ουράνιο Ιωαννίδη.

κοκκιηγυθ

Κατάθεση θεμελίου λίθου από τον κ. Ουράνιο Ιωαννίδη

Τα εγκαίνια του σχολείου έγιναν, με τις ευλογίες της εκκλησίας, στις 22 Μαΐου 2005, από τον αείμνηστο Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας κο Τάσσο Παπαδόπουλο.

Το σχολείο λειτούργησε για πρώτη φορά τη σχολική χρονιά 2002-2003 με πρώτο Διευθυντή τον κ Θεμιστοκλή Μασούρα και Β. Διευθυντές τους κους Γεώργιο Τοπούζη και Χαράλαμπο Ιακώβου. Εδώ ας σημειωθεί ότι και τα τρία μέλη της διευθυντικής ομάδας ήταν κάτοικοι της περιοχής και γνώριζαν πρόσωπα και καταστάσεις. Αυτό τους βοήθησε πολύ στη διεκπεραίωση των εργασιών του σχολείου τις πρώτες δύσκολες μέρες. Σύμφωνα με δικές τους μαρτυρίες τη Δευτέρα 2 Σεπτεμβρίου του 2002, όταν κλήθηκαν να αναλάβουν το σχολείο, ο σχολικός χώρος έμοιαζε με εργοτάξιο. Εξοπλισμός δεν υπήρχε και οι αίθουσες διδασκαλίας, τα εργαστήρια και τα γραφεία διοίκησης ήταν άδεια. Σιγά, σιγά όμως με τις προσπάθειες όλων, Κοινοτικών Συμβουλίων, Σχολικής Εφορείας, Εκκλησιαστικών Αρχών, Διεύθυνσης και Καθηγητών καθώς και του Υπουργείου Παιδείας, το Σχολείο στις 11 Σεπτεμβρίου 2002 υποδέχτηκε τους πρώτους 160 μαθητές στην Α΄ τάξη. Το Σεπτέμβρη του 2005 το Σχολείο λειτούργησε και με τις τρεις τάξεις και 400 περίπου μαθητές.

Untitled
Η πρώτη διευθυντική ομάδα

Τον Ιούνιο σε μια ξεχωριστή τελετή αποφοίτησης αποχαιρέτισε τους πρώτους του απόφοιτους. Το Σεπτέμβριο του 2008, μετά την αφυπηρέτηση του κου Θεμιστοκλή Μασούρα, τη διεύθυνση του σχολείου ανέλαβε η κα Μαρία Τοπούζη η οποία αφυπηρέτησε το 2012 ύστερα από τετραετή προσφορά.

Σήμερα το σχολικό κτίριο διαθέτει δεκατέσσερις αίθουσες διδασκαλίας, δύο εργαστήρια Φυσικής-Χημείας, τρία εργαστήρια Ηλεκτρονικών Υπολογιστών, δύο Σχεδιασμού και Τεχνολογίας, δύο Οικιακής Οικονομίας, αίθουσα Μουσικής, αίθουσα Τέχνης, αίθουσα Γλωσσών και Αίθουσα Προβολών. Διαθέτει επίσης γήπεδο κλασσικού αθλητισμού με στίβο, γήπεδα καλαθόσφαιρας και πετόσφαιρας, αίθουσα Πολλαπλής Χρήσης, Βιβλιοθήκη, Ιατρείο, Γραφείο Συμβουλευτικής, Κυλικείο και Γραφεία Διοίκησης.

ejofylo

Το περιοδικό του σχολείου. Τίτλος: Άνοιξη

Απώτερος στόχος του σχολείου, εκτός από την ακαδημαϊκή μόρφωση, την ηθική και θρησκευτική διαπαιδαγώγηση και γενικά την ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας των μαθητών, είναι η ανάδειξή του σε σύγχρονο πρότυπο εκπαιδευτήριο και ένα πολιτιστικό φάρο της περιοχής μέσα από τις ποικίλες και ενδιαφέρουσες δραστηριότητες που αναλαμβάνουν οι μαθητές του με τη βοήθεια και τη στήριξη των καθηγητών τους. Γιορτές και επετειακές εκδηλώσεις, θεατρικές παραστάσεις, συμμετοχή σε πανελλήνιους και διεθνής διαγωνισμούς, συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα, έρευνες, μαθητικά συνέδρια, χοροεσπερίδες, φιλανθρωπικά παζαράκια, εθελοντισμός είναι μόνο μερικές από αυτές.

Το Μάιο του 2012, το Σχολείο γιόρτασε τα δεκάχρονά του με λαμπρή τελετή στην οποία παρευρέθηκαν και απηύθυναν χαιρετισμό εκτός από τη Διευθύντρια κα Μαρία Τοπούζη, ο τέως Διευθυντής κος Θεμιστοκλής Μασούρας, ο κος Λοΐζος Αναστασιάδης, ΕΜΕ Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, ο Πρόεδρος της Σχολικής Εφορείας κος Χριστάκης Μελετιές, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Γονέων κος Ανδρέας Καουρής, ο Πρόεδρος της ΟΕΛΜΕΚ κος Δημήτρης Ταλιαδώρος. Συγκινητικός ήταν ο χαιρετισμός της Άννας Πίπη, αποφοίτου του ΤΕΠΑΚ, εκ μέρους των πρώτων αποφοίτων του Σχολείου.
Σήμερα το Περιφερειακό Γυμνάσιο Κοκκινοτριμιθιάς συνεχίζει τη λαμπρή του πορεία υπό τη διεύθυνση του κου Μάριου Αντωνιάδη, ο οποίος ανέλαβε το Σεπτέμβριο του 2012, μετά την αφυπηρέτηση της κας Μαρίας Τοπούζη.

Ελπίζουμε ότι το Περιφερειακό Γυμνάσιο Κοκκινοτριμιθιάς θα συνεχίσει να αποτελεί τον λαμπρό φάρο της δυτικής περιφέρειας Λευκωσίας.

Untitledδγτ

Από τις δραστηριότητες του σχολείου: ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗ

.ααα

Από τις δραστηριότητες του σχολείου: ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑπαζαρακι

Από τις δραστηριότητες του σχολείου: ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΓΑΛΑ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΡΓΙΑΣ

δεκα

Προσκεκλημένοι στη γιορτή για τα δεκάχρονα του σχολείου

αααα

Γυμνάσιο Κοκκινοτριμιθιάς. Δέκα χρόνια προσφοράς και δημιουργίας

 

Μια επιστολή που δείχνει το αγροτικό πνεύμα της παλιάς Κοκινοτριμιθιάς

Ιανουαρίου 14, 2014

 1

Ο Δον Κιχώτης με τον ιπποκόμο του Σάντσο Πάντσα

Διαβάζοντας το βιβλίο της Αλεξάνδρας Σαμουήλ,  Ιδαλγός της Ιδέας

Η περιπλάνηση του Δον Κιχώτη στην ελληνική λογοτεχνία

Ο πατέρας μου, πρώτη και τελευταία έξοδος απ’ την Κύπρο.

Τον πήρα στον Λυκαβηττό, βγήκαμε στην κορφή με το

τρενάκι.

Κοίταξε μπροστά ως την άκρη του ματιού: πολυκατοικίες,

το ίδιο δεξιά κι αριστερά, γύρισε πίσω: πολυκατοικίες πάλι

ως την άκρη της μνήμης.

«Μα πού σπέρνουν αυτοί; αναρωτήθηκε,

ή αλλιώς: «Ποτέ δεν είδα τόσο θάνατο φυτρωμένο».

 

Αλεξάνδρα

 

        Διάβασα τον Δον Κιχώτη όταν ήμουνα  δέκα χρονών, Πέμπτη τάξη του Δημοτικού. Το ανακάλυψα στη βιβλιοθήκη του σχολείου μου,  στο Δημοτικό της Κοκκινοτριμιθιάς, σε μετάφραση Κώστα Βάρναλη, κατ’ ακρίβεια μια παιδική διασκευή του. Το ρούφηξα σε μια ώρα, ο Βάρναλης ως μαρξιστής τόνισε πολύ, στη διασκευή του, τη σκηνή της συνάντησης του Δον Κιχώτη με τους κατοίκους ενός χωριού που είχαν όμως πυροβόλα όπλα, έτσι αναγκάζεται να αποχωρήσει κυνηγημένος, η ιπποτική ανδρεία του ιδαλγού της Ιδέας ακυρώθηκε εν τω άμα, ήταν το τέλος της ιπποτικής αρετής, το τέλος ενός κόσμου.

        Ο Μαρξ, στα Γκρουντρίσε,  αναρωτιέται για το αν είναι δυνατό να υπάρξει ο Αχιλλέας της Ιλιάδας στην εποχή της πυρίτιδας και του μολυβιού, ο Θερβάντες για το ιπποτικό πνεύμα του Δον Κιχώτη την εποχή των πυροβόλων.

        Αργότερα διάβασα τον Δον Κιχώτη στην πλήρη μορφή του, πρέπει να ήταν καλοκαίρι του 1963. Ως υστερότοκος εκμεταλλευόμουν τις προμήθειες και τους δανεισμούς  βιβλίων των μεγάλων μου αδελφών, -ο πρωτότοκος με περνούσε εφτά χρόνια, ήταν πρωτοετής στην Παιδαγωγική Ακαδημία, έφερε τον Δον Κιχώτη και κάποια άλλα βιβλία. Από το βιβλίο σου τεκμηριώνω ότι ήταν η έκδοση του 1961, ήταν ένας ογκώδης τόμος δεμένος με σκληρό εξώφυλλο, επειδή δεν είχε τυπωμένο τον τίτλο μπροστά υποψιάζομαι ότι ήταν δέσιμο της βιβλιοθήκης  της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Κύπρου, δεν «χτύπησαν» τον τίτλο για λόγους οικονομίας. Λοιπόν καλοκαίρι του 1963, σε γραφικό και ειδυλλιακό πλαίσιο, κάτω από τις μουριές και τις κληματαριές του περβολιού μας, δίπλα από το νερό της δεξαμενής, χύθηκα στο διάβασμα αυτού του βιβλίου. Ξανά, κι ας είχα διαβάσει προηγουμένως την παιδική διασκευή του. Χάθηκα στη μαγεία των σελίδων του, ακόμη θυμάμαι τις αναγνωστικές μου σκηνές, να κάθομαι ακουμπισμένος στον κορμό της μουριάς και να το διαβάζω, ή στο περβάζι της δεξαμενής με τα πόδια στο νερό, κι ας διάβασα έκτοτε τόσες χιλιάδες άλλα βιβλία, σε τρεις μέρες το είχα τελειώσει.

                                                                   2

Λυκαβηττός-Αθήνα

Διαβάζοντας το βιβλίο σου δεν ξέρω πως μου ήρθε η σκηνή με τον πατέρα μου στον Λυκαβηττό, όταν ταξίδεψε για πρώτη και τελευταία φορά εκτός Κύπρου, ήμουνα τότε στην Αθήνα φοιτητής. Άνθρωπος της αγροτικής ζωής, του αγροτικού έθους και ήθους, πότε πότε  μου έδειχνε χωράφια και οικόπεδα, πανάκριβα πια, που  κάποτε, πριν από σαράντα και βάλε χρόνια τα πρόσφεραν στον πατέρα του, ή και στον ίδιο, σχεδόν δωρεάν, κι όταν ρωτούσα έκπληκτος: γιατί δεν τα πήραν τότε; μου απαντούσε ότι εκείνοι κυνηγούσαν να πάρουν παχιά χωράφια, γόνιμα δηλαδή, για να τα σπέρνουν. Αυτά ήταν άγονα, θα τα είχαν λοιπόν χωρίς ωφέλεια και επί πλέον θα πλήρωναν και τον κτηματικό φόρο. Αργότερα όμως άρχισε η αξιοποίηση της γης, η οικοπεδοποίηση, η συνεχής άνοδος της τιμής της ιδιοκτησίας, έτσι τα περιφρονημένα κομμάτια γης έγιναν περιζήτητα σαν οικόπεδα.

        Στον πατέρα μου αυτά που δόμησαν την ψυχολογία του από παιδί ήταν ο σεβασμός, χωρίς φόβο όμως, στον θάνατο (μας έμαθε να τιμούμε τα έθιμα της ταφής, των μνημοσύνων, να αναφερόμαστε στην τελευτή του βίου με σοβαρότητα και σπάνια, όχι επιπόλαια) και από την άλλη η καλλιέργεια της γης, η σπορά, σαν σπονδή στη ζωή, μια λειτουργία που αφαιρούσε από τον θάνατο.

        Το ωραίο βιβλίο σου μου δημιούργησε μια νέα μείξη. Είδα τον πατέρα μου σαν τον τελευταίο των αγροτών, που εκεί στον Λυκαβηττό συνειδητοποιεί την επικράτηση του αστικού χώρου, ότι οι εποχές είχαν αλλάξει. Οι πολυκατοικίες απλώνονταν παντού. -Μα που σπέρνουν αυτοί; με ρώτησε έκπληκτος. Τον είδα σαν έναν Δον Κιχώτη της αγροτικής βίωσης και αγροτικής αξιολόγησης των πραγμάτων, δεν μπορούσε όμως να ισοπεδώσει τον απέραντο χώρο των πολυκατοικιών και ν’ αρχίσει το όργωμα. Εκεί στον Λυκαβηττό παραδόθηκε, το αγροτικό του πνεύμα σήκωσε τα χέρια. Είχε νικηθεί.

        Να είσαι καλά.

 

ΚΟΚΚΙΝΟΤΡΕΜΙΘΙΑ Ομιλία στους κατοίκους του χωριού στις 18 Οκτωβρίου, 1995

Δεκεμβρίου 28, 2013

 

ΚΟΚΚΙΝΟΤΡΕΜΙΘΙΑ

Ομιλία του Άντρου Παυλίδη στους κατοίκους του χωριού, στις 18 Οκτωβρίου, 1995

 

Επέλεξα να ομιλήσω, απόψε, ιδιαίτερα για την μεσαιωνική Κοκκινοτρεμιθιά. Όμως, αρχίζοντας από το όνομα ‒ Κοκκινοτρεμιθιά ή Κοκκινοτριμιθιά ‒ βλέπουμε ότι αυτό είναι σύνθετο: από τις λέξεις «κόκκινη» και «τρεμιθιά». Η δεύτερη λέξη, το ουσιαστικό, σημαίνει τον γνωστό αυτοφυή κυπριακόν θάμνο, που έδωσε το όνομα και σε άλλα χωριά της Κύπρου (Τρεμετουσιά, Τρεμιθούσα, Τριμίθθι). Στις αρχαιότερες αναφορές που έχουμε για το χωριό, τούτο απαντάται όχι ως Κοκκινοτρεμιθιά αλλά απλούστερα ως Τρεμιθιά ή και Τριμιθούσα. Ο Μεσαιωνικός Κύπριος χρονικογράφος Λεόντιος Μαχαιράς αναφέρει το χωριό ως Τρεμιθίαν ή και Τριμιθείαν:

«… ήσουν πουρζέζης, εποίκα σε καβαλλάρην, έδωκά σου την Τρεμιθίαν, έδωκά σου την Πέτραν, τώρα εχάρισά σου την Ελλιάν…» (Μαχαιράς, 568).

Σε παλαιούς χάρτες απαντούμε επίσης το χωριό να ευρίσκεται σημειωμένο ως TRIMITRIA ή και TRIMITUSA, πράγμα που επιβεβαιώνει ότι οι αναφορές του Μαχαιρά (και άλλες) αφορούν σε αυτό το χωριό και όχι σε άλλο.

Η αρχική ονομασία, λοιπόν, που φαίνεαι να παραπέμπει σε ίδρυση του χωριού κατά την Βυζαντινή εποχή, θα πρέπει να ήταν Τρεμιθούς (και αργότερα Τρεμιθούσα) και βεβαίως σήμαινε «περιοχή στην οποία υπάρχουν πολλές τρεμιθιές».

Όπως Ακανθούς (Ακανθού) δηλαδή «χώρος με πολλά αγκάθια»,

όπως Μαραθούς (Μαραθάσα και Μαραθούντα), δηλαδή «χώρος με πολλούς μάραθους».

Μπορούμε να κάνουμε και την υπόθεση ότι το αρχικό όνομα δυνατόν να προήλθε από αρχαιότερο ακόμη. «Τέρμινθος» ονομαζόταν από τους αρχαίους Έλληνες η τρεμιθιά, και συνεπώς απίθανον δεν είναι η περιοχή αυτή να ονομαζόταν κατά την Αρχαιότητα Τερμινθούς, που αργότερα έγινε  Τρεμιθούς και τελικά Τρεμιθιά. Το πρώτο συνθετικό της σημερινής ονομασίας, ο χαρακτηρισμός «Κόκκινη», είναι βέβαιον ότι προσετέθη κατά τα νεώτερα χρόνια. Και κατά την δική μας άποψη, προήλθε από το γεγονός ότι τα εδάφη της περιοχής του χωριού αποτελούνται από κοκκινοχώματα. Για τον ίδιο λόγο, έχουμε και κατά την Αρχαιότητα οικισμούς στην Κύπρο που ονομάζοντο Ερυθραί ή και Ερυθρά Κώμη (Λυθράγκωμη στην Καρπασία), και έχουμε και σήμερα σύμπλεγμα χωριών στην ανατολική Κύπρο που ονομάζεται «Κοκκινοχώρια».

Ως Τρεμιθία, λοιπόν, το χωριό μνημονεύεται από τον 14ο αιώνα, στο κείμενο του Λεοντίου Μαχαιρά. Ο χρονικογράφος σημειώνει ότι το χωριό αυτό, μαζί με άλλα χωριά, την Πέτρα και την Ελιάν, είχαν δοθει κατά το 1375/1376 από τον βασιλιά της Κύπρου Πέτρον Β΄ (1369-1382) στον ιππότη Θιμπάλτ Μπελφαράζ ως επιβράβευση για την όλη του δράση εναντίον των Γενουατών, που είχαν εισβάλει στην Κύπρο το 1373-1374. Ο Μπελφαράζ έγινε όμως άπληστος και φιλόδοξος, ακόμη και επικίνδυνος, ώστε σύντομα εξουδετερώθηκε και τα χωριά που του είχαν δοθεί κατεσχέθησαν και επανήλθαν στην ιδιοκτησία του βασιλιά.

Μια άλλη ενδιαφέρουσα αναφορά προέρχεται από τον ιστορικό του 16ου αιώνα Φλώριον Βουστρώνιον. Ο οποίος και μας δίνει την πληροφορία ότι το χωριό ανήκε, κατά το 1463-1464, στον Βενετό Λούκα Βραγαδίνο, προς τον οποίο το είχε εκχωρήσει ο βασιλιάς Ιάκωβος Β΄ ο νόθος (1460-1473), μάλιστα μαζί με ένα γειτονικό χωριό (ή και δύο γειτονικά χωριά), την Μαυρο-Μαρίαν (ή το Μαύρο και την Μαρία). Τα χωριά αυτά, που δεν υπάρχουν σήμερα, απαντώνται πράγματι σημειωμένα σε παλαιούς χάρτες (όπως εκείνος του Abraham Ortelius του 1573 και εκείνος του Jodocus Hondius του 1606). Και απαντώνται ως δύο χωριστά πλήν διπλανά χωριά, με τα ονόματα Μαύρο και Μαρία, στα νότια της Κοκκινοτρεμιθιάς.

Όσο για τον Λούκα Βραγαδίνο, γνωρίζουμε και από έγγραφα της εποχής του βασιλιά Ιακώβου Β΄, στα οποία και μνημονεύεται ως «στρατάρχης των Φραγκομάτων του καζαλίου της Τριμιθίας και των δύο Μαυρομαριών», που ανήκαν στον ευγενή Οντέτ ντε Μπουσσάτ, «καθώς και των ζώων των εκτρεφομένων από τους Φραγκομάτους των χωριών αυτών…».

Τί συμπεραίνουμε από την αναφορά αυτή; Ότι η Κοκκινοτρεμιθιά, μαζί με τα δύο διπλανά της χωριά, το Μαύρο και την Μαρία (που όπως φαίνεται και τα δύο ήσαν επίσης γνωστά ως «Μαυρομαρίες» ‒ Πάνω και Κάτω) αποτελούσαν ένα καζάλι, ένα ενιαίο φέουδο. Ανήκαν τότε στον Οντέτ ντε Μπουσσάτ, με υπεύθυνο επιστάτη σ’  αυτά τον Λούκα Βραγαδίνο. Ο τελευταίος φαίνεται ότι τα είχε αποκτήσει αργότερα. Μάλιστα, πιθανώς μετά τον θάνατο του βασιλιά Ιακώβου Β΄, το 1473, όταν πλέον, από το τέλος του έτους αυτού, επεκράτησαν στην Κύπρο οι Βενετοί και βασίλισσα του νησιού ήταν η Βενετσιάνα Αικατερίνη Κορνάρο. Γνωρίζουμε από τις πηγές ότι στις 17 Αυγούστου του 1473 η οικογένεια των Βραγαδίνων είχε ορκιστεί πίστη στην βασίλισσα Αικατερίνη, και δύο αδελφές του Λούκα Βραγαδίνου, η Μαριέττα και η Κλάρα, είχαν πάρει από την βασίλισσα φέουδα. Τότε, πιθανώτατα, είχε αποκτήσει και ο ίδιος ο Λούκα Βραγαδίνος την Τρεμιθιά και τις δύο Μαυρομαρίες. Η οικογένεια του Λούκα Βραγαδίνου ήταν από τις αρχαιότερες και σημαντικότερες που από την Βενετία ήλθαν και εγκαταστάθηκαν μονίμως στην Κύπρο και βοήθησαν εκ των ένδον στην τελική επικράτηση των Βενετών στο νησί.

Ο Λούκα Βραγαδίνος υπήρξε, όπως αναφέρεται, αρχιεπιστάτης του φέουδου της Τρεμιθιάς και των δύο Μαυρομαριών, υπεύθυνος για τους Φραγκομάτους των χωριών αυτών και για τα εκτρεφόμενα ζώα. Προκύπτει, λοιπόν, ότι η περιοχή ήταν τότε κυρίως κτηνοτροφική. Όσο για τους Φραγκομάτους, αυτοί ήσαν Έλληνες Κύπριοι που κατόρθωσαν, είτε δι’ εξαγοράς είτε με άλλους τρόπους, να αποκτήσουν την ελευθερία τους, να παύσουν να είναι δουλοπάροικοι και, μεταξύ άλλων, να έχουν και το δικαίωμα να αποκτούν δική τους γη. Ανήκαν σε μία κοινωνική τάξη που, άνκαι πλήρωνε και αυτή βαριούς φόρους, ευρισκόταν σε καλύτερη μοίρα από την πλειονότητα των Κυπρίων, που ήσαν δουλοπάροικοι. Γι’  αυτό και οι Φραγκομάτοι ελέγοντο και Ελεύθεροι.

Είναι σημαντικό το ότι πολλοί τέτοιοι Ελεύθεροι Κύπριοι κατοικούσαν τότε στην περιοχή της Τρεμιθιάς και Μαυρομαριών. Είτε αυτοί, είτε οι πατεράδες και παππούδες τους, μπόρεσαν να εξαγοράσουν την ελευθερία τους. Για να επιτύχουν όμως κάτι τέτοιο, εχρειάζοντο πολλά χρήματα. Άρα, η περιοχή μπορούσε να ήταν πολύ εύφορη και παραγωγική και να αποφέρει σημαντικά κέρδη στους κατοίκους της.

Εξ άλλου, άνκαι κατά περιόδους το φέουδο της Τρεμιθιάς περιήλθε στην κατοχή διαφόρων ευγενών και αξιωματούχων, εν τούτοις για πολύ περισσότερο χρόνο απετέλεσε βασιλική ιδιοκτησία ‒ ανήκε, δηλαδή, στην περιουσία του εκάστοτε βασιλιά της Κύπρου, κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας. Ως βασιλικό κτήμα, περιλαμβάνεται στον σχετικό κατάλογο των μεσαιωνικών βασιλικών ιδιοκτησιών που δημοσίευσε στο Παρίσι ο Ντε Μάς Λατρί. Και βεβαίως, για να ήταν βασιλικό κτήμα, εξυπακούετο ότι ήταν περιοχή και εύφορη και παραγωγική και όμορφη ακόμη.

Θα ήθελα να σταθώ για λίγο ιδίως στο χωριό που ονομαζόταν Μαρία. Πιθανώτατα το όνομά του ήταν αγιολογικό, δηλαδή το χωριό έφερε το όνομα της Παναγίας, της οποίας η λατρεία ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη στην περιοχή αυτή. Και σήμερα η κύρια εκκλησία της Κοκκινοτριμιθιάς είναι αφιερωμένη στην Παναγία. Επίσης, μέχρι και τις πρώτες δεκαετίες του αιώνα μας, έχουμε μαρτυρίες ότι εσώζετο, έστω και ερειπωμένο τότε, έξω σπό το χωριό, ένα παλαιό εκκλησάκι αφιερωμένο στην Παναγία. Πιθανώς ήταν η εκκλησία του διαλυθέντος χωριού Μαρία. Κατά τον ίδιο τρόπο, το ξωκκλήσι του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, του 16ου αιώνα, πιθανώς ήταν η εκκλησία του άλλου από τα δύο χαμένα χωριά, του Μαύρου. Δεν θεωρώ καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι οι παλαιότερι κάτοικοι της Κοκκινοτρεμιθιάς ονόμαζαν αυτό το εκκλησάκι «Βενέτικον». Ένα επίθετο που παραπέμπει σε Βενετσιάνικη παρουσία σ’  αυτή την περιοχή και πιθανώτατα φθάνει προς τα πίσω μέχρι τον 15ο αιώνα και μέχρι τον προαναφερθέντα Λούκα Βραγαδίνο. Δεν πρέπει, επίσης, να μας διαφεύγει το γεγονός ότι στα νότια, κοντά στην περιοχή των χωριών Μαύρο και Μαρία, υπάρχει σήμερα το Παλιομέτοχον. Όνομα που σημαίνει, ασφαλώς, παλαιόν (δηλαδή αρχαίο) μετόχιν. Μετόχιν κάποιου μοναστηριού που, κατά την παράδοση, ήταν αφιερωμένο στην Παναγία ή ανήκε στο μοναστήρι της Παναγίας του Μαχαιρά. Αν πάμε ακόμη πιο πίσω, στα 1191, όταν εισέβαλε στην Κύπρο ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος, αναφέρεται ότι η τελική και καθοριστική μάχη μεταξύ αυτού και του Ισαακίου Κομνηνού είχε γίνει στο χωριό Τρεμιθούς, που γενικά θεωρείται ότι ήταν η Τρεμετουσιά στην Μεσαορία. Υπάρχει όμως και  η άποψη (που την ασπάζεται ο αρχιμανδρίτης Κυπριανός) ότι αυτή η μάχη είχε γίνει εδώ στην Κοκκινοτρεμιθιά. Τούτο θεωρώ και εγώ πολύ πιθανό λόγω γειτνιάσεως προς την Κερύνια, όπου είχαν σταλεί η οικογένεια και ο θησαυρός του Ισαακίου και όπου ίσως προσπάθησε να φθάσει και ο ίδιος.

Βεβαίως στην ευρύτερη περιοχή γνωρίζουμε ότι υπάρχουν σημαντικοί αρχαιολογικοί χώροι, όπως για παράδειγμα στην κοντινή Δένιαν, από όπου μάλιστα προέρχονται και εξαίρετα, σε μερικές περιπτώσεις και μοναδικά, αρχαία αγγεία. Δεν μπορεί να υπάρχει αμφιβολία ότι κατά την Αρχαιότητα η περιοχή αυτή υπήρξε σημαντική και κατοικημένη, εφ’ όσον, επαναλαμβάνω, ήταν και εύφορη και όμορφη. Όμως, σήμερα προτίμησα να ασχοληθώ με μία βασικής σημασίας εποχή μόνο, την Μεσαιωνική. Ελπίζω ότι θα μας δοθεί άλλη ευκαιρία σε άλλο χρόνο, να ασχοληθούμε και με άλλες εποχές.

 

ΚΟΚΚΙΝΟΤΡΙΜΙΘΙΑ Έρευνα για τα ιδιαίτερα πολιτιστικά στοιχεία του χωριού

Δεκεμβρίου 27, 2013

ΚΟΚΚΙΝΟΤΡΙΜΙΘΙΑ

Έρευνα για τα ιδιαίτερα πολιτιστικά στοιχεία του χωριού

γράφει ο Χριστόδουλος Τζιονής (δημοσιευμένο σε εφημερίδα του 1980)

 

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

Η έρευνα αυτή κράτησε είκοσι, περίπου μέρες. Συγκεκριμένα άρχισε στις 5 του Ιούνη και τέλειωσε στις 26 του ίδιου μήνα. Τα αποτελέσμτα θα ήσαν, οπωσδήποτε, καλύτερα αν είχαμε στη διάθεσή μας περισσότερο χρόνο.

Τις μαρτυρίες και πληροφορίες, για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της περιοχής μας, τις συγκεντρώσαμε, αφού ήρθαμε σε επαφή με ανθρώπους προχωρημένης ηλικίας. Ευχαριστούμε, ιδιαίτερα τους παρακάτω για τις σημαντικές πληροφορίες που μας έδωσαν.

α. Παπαγεώργιο Νικολάου

β. Χριστόδουλο Μεγάλεμο.

γ. Κυπριανό Νικόλα.

δ. Νικόλα Χ’’ Γεωργίου.

Δεν έγινε χρήση γραπτών πηγών, γιατί κάτι τέτοιο προϋποθέτει μεγαλύτερο χρονικό διάστημα για το σκοπό συμπλήρωσης της έρευνάς μας.

Συλλέξαμε στοιχεία για τα πιο κάτω:

α. Ονομασία του χωριού.

β. Μάχη Ισαάκιου Κομνηνού και Ριχάρδου Λεοντόκαρδου.

γ. Τσιφλίκια της περιοχής μας.

δ. Εκκλησίες του χωριού μας και σχετικές παραδόσεις.

ε. Επίσκεψη του Άγγλου πολιτικού Ουίνστων Τσώρτσιλ.

στ. Κρατητήρια Κοκκινοτριμιθιάς.

 

α. Ονομασία του χωριού

Αναφορικά με το πιο πάνω θέμα ακούσαμε δυο εντελώς διαφορετικές εκδοχές.

Σύμφωνα με την πρώτη εκδοχή το χωριό μας πήρε, αρχικά, το όνομα Τριμιθιά από το γεγονός  πως υπήρχε ένα μεγάλο δέντρο τριμιθιάς κοντά στα θεμέλια του ναού του Αρχάγγελου Μιχαήλ. Πραγματικά, το δέντρο αυτό υπάρχει ως σήμερα στη θέση αυτή. Με το πέρασμα των χρόνων και εξ αιτίας του κόκκινου χρώματος της γης μας, το χωριό μας επονομάστηκε σε Κοκκινοτριμιθιά.

Σύμφωνα με την δεύτερη εκδοχή το χωριό μας ονομάστηκε έτσι για εντελώς διαφορετικούς λόγους. Οι πρώτοι κάτοικοι που εγκαταστάθηκαν στην σημερινή τοποθεσία του χωριού μας, μιλούσαν για τρεις πόλεις και για τρεις εκκλησίες των πόλεων αυτών. Οι τρεις αυτές πόλεις μαζί με τις τρεις εκκλησίες τους, ήσαν κτισμένες παλαιότερα στη γύρω περιοχή. Για πολλούς και διάφορους λόγους οι πόλεις αυτές καταστράφηκαν. Το σημερινό χωριό, λοιπόν, ονομάστηκε έτσι από τους τρεις αυτούς μύθους, στους οποίους αναφέρονταν οι παλιότεροι. Αν ακολουθήσουμε τη δεύτερη εκδοχή τότε θα πρέπει να γράφουμεν Τριμυθιά και όχι Τριμιθιά. Και πράγματι, μέχρι τελευταία, οι περισσότεροι το έγραφαν έτσι. Και πάλι, εξ αιτίας του χώματος της γης μας, που είναι έντονα κόκκινο, το όνομα του χωριού μας συμπληρώθηκε σε Κοκκινοτριμυθιά.

 

β. Μάχη Ισαάκιου Κομνηνού και Ριχάρδου Λεοντόκαρδου

Ανάμεσα σε αρκετούς κατοίκους της κοινότητας μας είναι αρκετά διαδεδομένη η πίστη πως η μάχη ανάμεσα στα στρατεύματα του Ισαάκιου Κομνηνού και του Ριχάρδου του Λεοντόκαρδου έγινε σε μια τοποθεσία του χωριού μας, που είναι γνωστή σήμερα ως Πετρακούρα. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, ολόκληρη η γύρω περιοχή του χωριού μας αποτελούσε ένα από τα φέουδα του Ισαάκιου Κομνηνού. Η κατοικία του βρισκόταν στο χώρο, όπου σήμερα είναι κτισμένη η εκκλησία της Παναγίας ή, τουλάχιστο, κάπου εκεί κοντά. Οι κατοικίες των υπηρετών του και των άλλων ανθρώπων, που εργάζονταν γι αυτόν, βρίσκονταν κάπως μακρύτερα και συγκεκριμένα στην τοποθεσία της Πετρακούρας.

Ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος μαζί με τα στρατεύματα του ξεκίνησαν από την Λεμεσό και ακολουθώντας το δρόμο που περνά από το Κοιλάνι, την Κακοπετριά και τον Αστρομερίτη έφτασαν στην Κοκκινοτριμιθιά.

Η μάχη έγινε, όπως είναι γνωστό, το 1191 και σ’ αυτή ηττήθηκε ο Ισαάκιος. Ο ακριβής χώρος, στον οποίο έγινε η μάχη, εκτείνεται από την περιοχή της Πετρακούρας ως την περιοχή του Χείμαρρου, που είναι γνωστός ως ποταμός του Νιοχώρκου.

Πάντως, η ως άνω μαρτυρία αξίζει προσεκτικότερης μελέτης. Οι παλαιότεροι κάτοικοι αναφέρονται σε υπολείμματα τείχους, που φαίνονται ως τελευταία. Η περιοχή της Πετρακούρας ονομάστηκε έτσι για το λόγο ότι εδώ υπάρχουν πάρα πολλές πέτρες. Και ακόμη η ονομασία του χωριού μας, Τριμιθιά ή Τριμυθιά, ή ακόμη και  Τριμυθούπολη, συγγενεύει κάπως στην προφορά με την Τριμυθούντα (τη σημερινή Τρεμετουσιά) στην οποία, σύμφωνα με τους ιστορικούς έγινε η πιο πάνω μάχη.

Τσιφλίκια της περιοχής μας.

Είχαμε αναφέρει παραπάνω πως ολόκληρη η περιοχή γύρω από το χωριό μας αποτελούσε φέουδο του Ισαάκιου Κομνηνού.

Στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας μια περιοχή του χωριού μας, γνωστή ως Κήπος, (Τζιήπος), αποτέλεσε τσιφλίκι του Λαλά Μουσταφά. Αργότερα, οι Τούρκοι παραχώρησαν το τσιφλίκι αυτό στη μαρωνίτικη οικογένεια του Πέππο Πρενς. Η περιοχή του τσιφλικιού φαίνεται να ήταν πολύ εύφορη αλλά και πολύ όμορφη. Τούτο εξάλλου φανερώνει και το όνομα «Κήπος» της περιοχής αλλά και η μαρτυρία κατοίκων του χωριού μας για ύπαρξη τρεχούμενων νερών ως τελευταία.

Δεύτερο τσιφλίκι αποτελούσε η περιοχή, που είναι σήμερα γνωστή ως Νιόχωρκος. Το τσιφλίκι αυτό ανήκε στη φραγκολεβαντίνη Κλάρα Πισού. Αργότερα κι αυτό το τσιφλίκι παραχωρήθηκε στη μαρωνιτική οικογένεια του Πέππο Πρενς.

 

δ. Εκκλησίες του χωριού μας και σχετικές παραδόσεις

Υπάρχει βαθιά πίστη ανάμεσα στους κατοίκους της κοινότητας μας, τόσο στους παλαιότερους όσο και στους νεότερους, για το κτίσιμο τεσσάρων εκκλησιών σε σχήμα σταυρού. Πραγματικά σώζονται δυο εκκλησίες, ενώ μιας τρίτης εκκλησίας φαίνονται τα ερείπια. Για την Πέμπτη εκκλησία αναφέρονται σε συγκεκριμένο χώρο στον οποίο ήταν χτισμένη.

Ανάμεσα σ’ αυτές τις τέσσερις εκκλησίες βρίσκεται κρυμμένος θησαυρός, λέει η παράδοση, που αν βρεθεί, τότε θα είναι δυνατό να θρέψει ολόκληρη την Κύπρο για 40 ολόκληρα χρόνια.

Εκκλησία Αγίου Γεωργίου: Σήμερα σώζονται μονάχα τα ερείπια της. Πιθανόν, να κτίστηκε γύρω στον 11ο ή 12ο αιώνα. Οι τοίχοι της εκκλησίας αυτής ήταν στολισμένοι με τοιχογραφίες. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που συγκεντρώσαμε, στο ναό αυτό γινόταν λειτουργία μια φορά το χρόνο και συγκεκριμένα την ημέρα της γιορτής του αγίου, δηλαδή στις 23 του Απρίλη. Αυτό γινόταν ως τη χρονιά του 1900 περίπου, παρά το γεγονός πως η εκκλησία, την περίοδο αυτή, ήταν σχεδόν μισοχαλασμένη. Με τις οδηγίες κάποιου δασκάλου, που έφερε το βαφτιστικό όνομα Γεώργιος, και που καταγόταν από τη Λάρνακα της Λαπήθου, ενώ κατοικούσε στο Μάμμαρι, η εκκλησία αυτή γκρεμίστηκε ολοκληρωτικά για να αποφευχθεί κανένα ατύχημα με τους μικρούς μαθητές του δημοτικού σχολείου. Και τούτο, γιατί η εκκλησία ήταν κτισμένη στο χώρο της αυλής του δημοτικού σχολείου.

Εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ: Η εκκλησία αυτή κτίστηκε το 1500 μ.Χ. Αυτό επιβεβαιώνεται από μια χρονολογία που υπάρχει και φαίνεται ως σήμερα. Το εικονοστάσι είναι κάπως νεότερο. Έγινε το 1615 μ.Χ. Και το γεγονός αυτό το βεβαιώνει σχετική χρονολογία, γραμμένη σε κάποιο σημείο του εικονοστασίου.

Στο εσωτερικό του ναού σώζεται αρμόνιο από την εποχή του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου. Και τούτο, γιατί ο ναός αυτός χρησιμοποιήθηκε ως χώρος λατρείας από τους Άγγλους στρατιώτες, που είχαν το στρατόπεδο τους στο χωριό μας.

Εκκλησία της Παναγίας: Η εκκλησία αυτή άρχισε να κτίζεται το 1890 μ.Χ. Κτίστηκε στον ίδιο χώρο, όπου προηγούμενα ήταν κτισμένο μικρό εκκλησάκι, αφιερωμένο και πάλι στην Παναγία. Το κτίσιμο τελείωσε το 1904 ή 1905 και τα εγκαίνια του ναού έγιναν το 1906 με έξοδα του Χ’’ Χαράλαμπου Χ’’ Κοντού.

Η πρωτοβουλία για ανέγερση της νέας μεγάλης εκκλησίας ανήκε στο Χ’’ Γιάννη Χ’’ Κωνσταντή. Κάλεσε σε συνέλευση τους κατοίκους και αποφασίστηκε να κτιστεί η νέα εκκλησία στο κέντρο του χωριού. Οι άλλες δυο εκκλησίες που υπήρχαν, δεν ικανοποιούσαν της ανάγκες του χωριού, γιατί η εκκλησία του Αρχάγγελου Μιχαήλ ήταν μικρή, ενώ εκείνη του Αγίου Γεωργίου ήταν μισογκρεμμισμένη.

Κτίστες του ναού ήσαν ο Χ’’ Κωνσταντής και οι δυο του γιοι, που ονομάζονταν Ξενής και Νικολάκης. Οι κτίστες αυτοί ήσαν από το Καϊμακλί. Μόνο αυτοί πληρώνονταν για την εργασία τους, ενώ αντίθετα όλοι οι κάτοικοι εργάζονταν εθελοντικά. Τις Κυριακές οι εθελοντές-εργάτες κουβαλούσαν με τα ζώα πέτρες από το χωριό Μάμμαρι. ‘Αλλοι κουβαλούσαν μάρμαρα από μια συγκεκριμένη περιοχή του χωριού Άγιος Βασίλης. Τα μάρμαρα αυτά, στη συνέχεια, λυώνονταν για να γίνουν ύψος. Άλλοι κουβαλούσαν ξύλα και κυρίως ξηρά θυμάρια. Αυτά χρειάζονταν για να λειτουργήσουν τα καμίνια, στα οποία οι πέτρες μετατρέπονταν σε ασβέστη.

Όλοι έπαιρναν τις σχετικές οδηγίες από το Χ’’ Γιάννη Χ’’ Κωνσταντή που είχε, όπως είπαμε, και την πρωτοβουλία για την ανέγερση της νέας εκκλησίας.

Στην αρχή λειτουργούσε η εκκλησία χωρίς καμπαναριό. Το καμπαναριό προστέθηκε αργότερα. Προτού κτιστεί το καμπαναριό χρησιμοποιούσαν την καμπάνα του ναού του Αρχάγγελου Μιχαήλ. Επίσης στην αρχή η εκκλησία ήταν χωρίς δάπεδο μαρμάρινο.

Είχαμε αναφέρει παραπάνω πως η εκκλησία αυτή κτίστηκε εκεί, όπου προηγούμενα βρισκόταν μικρό εκκλησάκι της Παναγίας. Στην περίοδο της Τουρκοκρατίας κάποιος Τούρκος είχε ανεβεί στη στέγη της εκκλησίας κι απ’  εδώ φώναζε και εξύβριζε τα θεία. Σύμφωνα με την παράδοση, ένας δυνατός άνεμος φύσηξε τη στιγμή αυτή, που τύλιξε τον Τούρκο και τον πέταξε μίλια μακριά, στο μέρος που είναι ως σήμερα γνωστό «του Αλήμπεη». Ο Τούρκος πέθανε στο σημείο αυτό και η τοποθεσία ονομάστηκε έτσι από το δικό του όνομα. Το σημείο αυτό βρίσκεται έξι περίπου μίλια, προς τα ανατολικά του χωριού μας. Εδώ υπήρχε ως τελευταία, και μια πηγή που ήταν γνωστή ως το νερό του Αλήμπεη.

 

ε. Επίσκεψη του Άγγλου πολιτικού Ουίνστων Τσώρτσιλ

Ο Άγγλος πολιτικός ήρθε στο χωριό μας το 1942 ή 1943 για να επιθεωρήσει τα στρατεύματα που ήσαν στρατοπεδευμένα εδώ.

Οι παλιότεροι κάτοικοι τον θυμούνται με το μεγάλο πούρο στο στόμα και με τα δυο δάκτυλα του χεριού του στο σχήμα της νίκης.

Το σχολικό κτίριο, σ’  αυτή την περίοδο, λειτουργούσε ως εστιατόριο των Άγγλων αξιωματικών.

Κάποτε οι χωριανοί μας αναφέρονται, χαριτολογώντας, σε συγκεκριμένο πρόσωπο του χωριού μας, που πήρε από χάμω τη γόπα από το πούρο του Τσώρτσιλ και που θεωρούσε ως κατόρθωμα την πράξη του αυτή.

 

στ. Κρατητήρια Κοκκινοτριμιθιάς

Η ανέγερση τους άρχισε το 1956 και περατώθηκε τάχιστα. Σ’  αυτό, ως γνωστό, είχαν κλειστεί εκατοντάδες αγωνιστές του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα του 1955-59.

Για το θέμα αυτό, δεν θεωρήσαμε σκόπιμο να επεκταθούμε περισσότερο μας και πρόκειται για γεγονότα της πρόσφατης ιστορίας μας.

ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ (1955-1959) ΚΟΚΚΙΝΟΤΡΙΜΙΘΙΑΣ

Σεπτεμβρίου 25, 2013

 

Από την επτάτομη έκδοση: Μητρώον Αγωνιστών Ε.Ο.Κ.Α. 1955-1959, Υποργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο Ιστορικής Μνήμης Αγώνα ΕΟΚΑ 1955-1959, Λευκωσία 2004, τόμοι Α’-Ζ’, παίρνουμε τα εξής στοιχεία που αφορούν την κοινότητα Κοκκινοτριμιθιάς.

 

Κατάλογος αγωνιστὠν:

ΒΡΟΥΝΤΟΣ Πέτρος

ΔΡΑΚΟΣ Χαράλαμπος

ΚΡΑΣΙΑΣ Ανδρέας

ΚΡΑΣΙΑΣ Σάββας

ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Ανδρέας (ΚΑΟΣ)

ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Γεώργιος

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ Μιχαλάκης

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ Σωτηράκης

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ Φειδίας

ΜΑΚΡΗΣ Γεώργιος

ΜΑΡΚΟΥ Χριστάκης

ΜΟΥΡΟΥΖΗΣ Γεώργιος

ΜΟΥΣΙΔΗΣ Κώστας

ΠΙΣΣΑΣ Σωτήρης

ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΥ Κωστἀκης

ΡΟΥΣΟΣ Ανδρέας

ΤΟΠΟΥΖΗΣ Παναγιώτης

ΤΣΙΑΠΠΑΣ Κώστας

 

Αναλυτικότερα για τη ζωή και τη δράση τους:

 

ΒΡΟΥΝΤΟΣ Πέτρος

Όνομα πατέρα: Χριστοφής

Όνομα μητέρας: Χρυσταλλού

Τόπος γεννήσεως: Κοκκινοτριμιθιά

Έτος γεννήσεως: 1939

Επάγγελμα: μαθητής

Συμμετοχή στον Αγώνα: Μέλος σε μαχητικές ομάδες (κρούσεως) της ΕΟΚΑ στην περιοχή του χωριού Κοκκινοτριμιθιά Λευκωσίας (μη συλληφθείς)

 

ΔΡΑΚΟΣ Χαράλαμπος

Όνομα πατέρα:

Όνομα μητέρας:

Τόπος γεννήσεως: Κοκκινοτριμιθιά

Έτος γεννήσεως: 1927

Επάγγελμα:

Συμμετοχή στον Αγώνα: Μέλος σε ομάδες στήριξης της ΕΟΚΑ στο χωριό Λυσός Πάφου. Μη συλληφθείς.

 

ΚΡΑΣΙΑΣ Ανδρέας

Όνομα πατέρα: Μιχαήλ

Όνομα μητέρας: Ειρήνη

Τόπος γεννήσεως: Κοκκινοτριμιθιά

Έτος γεννήσεως: 1939

Επάγγελμα: μαθητής

Συμμετοχή στον Αγώνα: Μέλος σε μαχητικές ομάδες (κρούσεως και αντάρτης) της ΕΟΚΑ στην περιοχή του χωριού Κοκκινοτριμιθιά και στην Πιτσιλιά Λευκωσίας. Καταζητούμενος. Μη συλληφθείς.

 

ΚΡΑΣΙΑΣ Σάββας

Όνομα πατέρα: Λευτέρης

Όνομα μητέρας: Δέσποινα

Τόπος γεννήσεως: Κοκκινοτριμιθιά

Έτος γεννήσεως: 1937

Επάγγελμα: μηχανικός

Συμμετοχή στον Αγώνα: Μέλος σε μαχητικές ομάδες (κρούσεως) της ΕΟΚΑ στην περιοχή του χωριού Κοκκινοτριμιθιά Λευκωσίας. Μη συλληφθείς.

 

ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Ανδρέας (ΚΑΟΣ)

Όνομα πατέρα: Κυπριανός

Όνομα μητέρας: Κατερίνα

Τόπος γεννήσεως: Κοκκινοτριμιθιά

Έτος γεννήσεως: 1935

Επάγγελμα: γεωργός

Συμμετοχή στον Αγώνα: Μέλος σε μαχητικές ομάδες (κρούσεως) της ΕΟΚΑ στην περιοχή του χωριού Κοκκινοτριμιθιά Λευκωσίας. Μη συλληφθείς.

 

ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Γεώργιος

Όνομα πατέρα: Κυπριανός

Όνομα μητέρας: Άννα

Τόπος γεννήσεως: Κοκκινοτριμιθιά

Έτος γεννήσεως: 1936

Επάγγελμα: ιδιωτικός υπάλληλος

Συμμετοχή στον Αγώνα: Μέλος σε μαχητικές ομάδες (κρούσεως) της ΕΟΚΑ στην περιοχή του χωριού Κοκκινοτριμιθιά Λευκωσίας. Μη συλληφθείς.

ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Νίκος

αδελφός του Κυπριανού Γεώργιου

 

Όνομα πατέρα: Κυπριανός

Όνομα μητέρας: Άννα

Τόπος γεννήσεως: Κοκκινοτριμιθιά

Καταζητούμενος

 

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ Μιχαλάκης

 

Όνομα πατέρα: Γεώργιος

Όνομα μητέρας: Ευφροσύνη

Τόπος γεννήσεως: Κοκκινοτριμιθιά

Έτος γεννήσεως: 1939

Επάγγελμα: Υπάλληλος της ΚΕΟ

Συμμετοχή στον Αγώνα:  Υποτομεάρχης της ΕΟΚΑ στην περιοχή του χωριού Δάλι Λευκωσίας, που περιλάμβανε  28 χωριά και Υπεύθυνος για τρεις αντάρτικες ομάδες της περιοχής. Ψευδώνυμα Βύρων και Δράκος. Καταζητούμενος αντάρτης. Μη συλληφθείς.

 

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ Σωτηράκης

 

Όνομα πατέρα: Γεώργιος

Όνομα μητέρας: Ευφροσύνη

Τόπος γεννήσεως: Κοκκινοτριμιθιά

Έτος γεννήσεως: 1935

Επάγγελμα: Υπάλληλος στη NAAFI

Συμμετοχή στον αγώνα: Μέλος σε μαχητικές ομάδες (κρούσεως και εκτελεστικού) της ΕΟΚΑ στη Λευκωσία και αντάρτης στον Τομέα Ορεινής Λευκωσίας. Ψευδώνυμα Αντάρτης και Δελάκης. Πολιτικός κρατούμενος, αρ. D.P. 162 (φωτογραφία του στο βιβλίο: Λεύκωμα Κρατητηρίων και πολιτικών κρατουμένων Ε.Ο. Κ.Α. 1955-1959, έκδοση Συνδέσμου Πολιτικών Κρατουμένων Ε.Ο.Κ.Α. 1955-1959, Λευκωσία 1989, σ.166)

 

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ΦΕΙΔΙΑΣ

Όνομα πατέρα:

Όνομα μητέρας:

Τόπος γεννήσεως: Κοκκινοτριμιθιά

Έτος γεννήσεως:

Επάγγελμα:

Συμμετοχή στον Αγώνα: Μέλος σε μαχητικές ομάδες (κρούσεως) της ΕΟΚΑ στην περιοχή Λευκωσίας. Μη συλληφθείς.

 

ΜΑΚΡΗΣ Γεώργιος

Όνομα πατέρα:

Όνομα μητέρας:

Τόπος γεννήσεως: Κοκκινοτριμιθιά

Έτος γεννήσεως:

Επάγγελμα:

Συμμετοχή στον Αγώνα: Μέλος σε ομάδες στήριξης της ΕΟΚΑ στην περιοχή του χωριού Κοκκινοτριμιθιά Λευκωσίας. Μη συλληφθείς.

 

ΜΑΡΚΟΥ Χριστάκης

Όνομα πατέρα:

Όνομα μητέρας:

Τόπος γεννήσεως: Κοκκινοτριμιθιά

Έτος γεννήσεως:

Επάγγελμα:

Συμμετοχή στον Αγώνα: Μέλος σε ομάδες στήριξης της ΕΟΚΑ στην περιοχή του χωριού Κοκκινοτριμιθιά Λευκωσίας. Μη συλληφθείς.

 

ΜΟΥΡΟΥΖΗΣ Γεώργιος

Όνομα πατέρα: Χριστόδουλος

Όνομα μητέρας: Ευφροσύνη

Τόπος γεννήσεως: Κοκκινοτριμιθιά

Έτος γεννήσεως:

Επάγγελμα: Καθηγητής στην Εμπορική Σχολή Σαμουήλ Λευκωσίας

Συμμετοχή στον Αγώνα: Μέλος σε ομάδες στήριξης της ΕΟΚΑ στην περιοχή Λευκωσίας. Μη συλληφθείς.

 

ΜΟΥΣΙΔΗΣ Κώστας

Όνομα πατέρα: Λουκάς

Όνομα μητέρας: Ελένη

Τόπος γεννήσεως: Κοκκινοτριμιθιά

Έτος γεννήσεως: 1930

Επάγγελμα: γεωργός

Συμμετοχή στον Αγώνα: Μέλος σε μαχητικές ομάδες (κρούσεως και αντάρτης) της ΕΟΚΑ στις περιοχές του χωριού Κοκκινοτριμιθιά και στην Πιτσιλιά Λευκωσίας. Καταζητούμενος. Πολιτικός κρατούμενος, αρ. D.P. 1584 (φωτογραφία του στο βιβλίο: Λεύκωμα Κρατητηρίων και πολιτικών κρατουμένων Ε.Ο.Κ.Α. 1955-1959, έκδοση Συνδέσμου Πολιτικών Κρατουμένων Ε.Ο.Κ.Α. 1955-1959, Λευκωσία 1989, σ. 384)

 

ΠΙΣΣΑΣ Σωτήρης

Όνομα πατέρα: Ιωάννης

Όνομα μητέρας: Ευφροσύνη

Τόπος γεννήσεως: Κοκκινοτριμιθιά

Έτος γεννήσεως: 1935

Επάγγελμα: γεωργός

Συμμετοχή στον Αγώνα: Μέλος σε ομάδες στήριξης της ΕΟΚΑ στην περιοχή του χωριού Κοκκινοτριμιθιά Λευκωσίας. Μη συλληφθείς.

 

ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΥ Κωστἀκης

Όνομα πατέρα:

Όνομα μητέρας:

Τόπος γεννήσεως: Κοκκινοτριμιθιά

Έτος γεννήσεως:

Επάγγελμα:

Συμμετοχή στον Αγώνα: Μέλος σε ομάδες στήριξης της ΕΟΚΑ στην περιοχή του χωριού Κοκκινοτριμιθιά Λευκωσίας. Μη συλληφθείς.

 

ΡΟΥΣΟΣ Ανδρέας

Όνομα πατέρα: Χριστοφής

Όνομα μητέρας: Ελένη

Τόπος γεννήσεως: Κοκκινοτριμιθιά

Έτος γεννήσεως: 1939

Επάγγελμα: μαθητής

Συμμετοχή στον Αγώνα: Μέλος σε ομάδες στήριξης της ΕΟΚΑ στην περιοχή του χωριού Κοκκινοτριμιθιά Λευκωσίας. Μη συλληφθείς.

 

ΤΟΠΟΥΖΗΣ Παναγιώτης

Όνομα πατέρα: Χριστόδουλος

Όνομα μητέρας: Ελένη

Τόπος γεννήσεως: Κοκκινοτριμιθιά

Έτος γεννήσεως: 1939

Επάγγελμα: μαθητής

Συμμετοχή στον Αγώνα: Μέλος σε ομάδες στήριξης στο χωριό Κοκκινοτριμιθιά και μέλος σε μαχητικές ομάδες (αντάρτης) της ΕΟΚΑ στην περιοχή του χωριού Παλιομέτοχο και σε άλλες περιοχές της Λευκωσίας. Μη συλληφθείς

 

ΤΣΙΑΠΠΑΣ Κώστας

 

Όνομα πατέρα: Γεώργιος

Όνομα μητέρας: Χριστίνα

Τόπος γεννήσεως: Κοκκινοτριμιθιά

Έτος γεννήσεως: 1939

Επάγγελμα: μαθητής της Εμπορικής Σχολής Σαμουήλ Λευκωσίας

Συμμετοχή στον Αγώνα: Μέλος σε ομάδες στήριξης της ΕΟΚΑ στην περιοχή του χωριού Κοκκινοτριμιθιά Λευκωσίας. Μη συλληφθείς.

 

Η καθημερινή ζωή στην Κοκκινοτριμιθιά του 1937

Σεπτεμβρίου 15, 2013

Πατώντας το κουμπί, μπορείτε να ακούσετε μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη, για την καθημερινή ζωή στην Κοκκινοτριμιθιά του 1937, πριν από 75 χρόνια. Μια άλλη εικόνα της καθημερινής ζωής, πολύ διαφορετική από τη σημερινή. Εκδιπλώνει τις αναμνήσεις της η κα Άννα Σολωμού. Ερωτήσεις: Σάββας Παύλου. Παρόντες: Άρης Παύλου, Σοφία και Ελένη Σολωμού.

Μια καθημερινή, λοιπόν, μέρα, μιας κοπέλας δώδεκα χρονών τη χρονιά αυτή. Μια μέρα που δεν είναι Κυριακή, Λαμπρή, Χριστούγεννα, ή η μέρα του πανηγυριού του χωριού (21 Νοεμβρίου, Εισόδια της Θεοτόκου). Πώς ήταν αυτή η συνηθισμένη μέρα;

Δυστυχώς στην Ιστορία επιμένουμε στην επίσημη εκδίπλωσή της (δυναστείες, βασιλείς, πρωθυπουργίες, πόλεμοι, διακρατικές συνθήκες, συμμαχίες, κομματικά συνέδρια, επίσημες εκδηλώσεις, εκλογές κ.λπ.) και μας διαφεύγει ο καθημερινός βίος, πώς ζούσαν οι άνθρωποι, τι σκέφτονταν, με τι ασχολούνταν. Όμως, η ιστορική αυτογνωσία μας θα είναι βαθύτερη αν συνυπολογίσουμε και την ανθρώπινη καθημερινότητα.

Σωματείο Ένωσις Κοκκινοτριμιθιάς

Ιουλίου 20, 2013

Το 1942 ιδρύεται στην Κοκκινοτριμιθιά Αγροτική Τοπική Ένωση ως παράρτημα της Παναγροτικής Eνώσεως Κύπρου με την επωνυμία ΑΤΕ – ΠΕΚ «Η ΔΗΜΗΤΡΑ» Κοκκινοτριμιθιάς. Το σωματείο στεγάζεται σε μέρος της οικίας (το Δίχωρο) του τότε κοινοτάρχη Χριστόδουλου Σιαμπούρα που διασώζεται μέχρι σήμερα και βρίσκεται στη συμβολή των οδών Μάρκου Δράκου και Αφροδίτης.

Η οικία που στέγασε για πρώτη φορά το σωματείο.

Δυο περίπου χρόνια αργότερα και συγκεκριμένα το 1950, άνθρωποι του ίδιου ιδεολογικού χώρου, αλλά που είτε δεν ανήκαν στο χώρο των αγροτών είτε δεν τους εξέφραζε απόλυτα η δράση της ΠΕΚ, ιδρύουν θρησκευτικό ορθόδοξο ίδρυμα με την επωνυμία ΘΟΪ Κοκκινοτριμιθιάς, το οποίο στεγάζεται στον ίδιο χώρο. Παράλληλα ιδρύεται και η Ορθόδοξη Χριστιανική Ένωση Νεανίδων (ΟΧΕΝ) η οποία στεγάζεται στο ανώγειο ενός μικρού σπιτιού, που ανήκε στην εκκλησία της Παναγίας και βρισκόταν δίπλα από την εκκλησία και προς το βόρειο μέρος της. Μερικά χρόνια αργότερα, ιδρύεται στην Κοκκινοτριμιθιά παράρτημα της Συνομοσπονδίας Εργατών Κύπρου με την επωνυμία ΣΕΚ Κοκκινοτριμιθιάς, το οποίο και στεγάζεται επίσης στον ίδιο χώρο μαζί με την ΑΤΕ – ΠΕΚ και το ΘΟΪ. Το 1956, τα τρία σωματεία εγκαταλείπουν το οίκημά τους και στεγάζονται παραπλεύρως σε σπίτι που ανήκε στον Παύλο Τζιωνή, δίπλα και προς τα πίσω από το σπίτι του πατρός Γεωργίου Κουβατζιά. Εκεί μένουν για πολύ λίγο διάστημα και επιστρέφουν ξανά στο παλιό τους οίκημα όπου παραμένουν μέχρι το 1961. Εν τω μεταξύ, με το πέρας του εθνικο-απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ, ιδρύεται στην Κοκκινοτριμιθιά, το 1960, παράρτημα της Ένωσης Αγωνιστών Λευκωσίας (ΕΑΛ) η οποία περιλαμβάνει στις τάξεις της ανθρώπους που διετέλεσαν μέλη της ΕΟΚΑ, μέλη της ΠΕΚΑ, της πολιτικής έκφρασης της ΕΟΚΑ και μέλη της Άλκιμης Νεολαίας ΕΟΚΑ (ΑΝΕ). Το νέο σωματείο συστεγάζεται με τα άλλα τρία σωματεία.

Το 1961 τα τέσσερα σωματεία μετακινούνται και στεγάζονται σε μέρος της οικίας του Γεώργιου Θωμά (άλλως Γιώρκα) που βρίσκεται ακριβώς στην κεντρική πλατεία του χωριού και στη συμβολή των οδών Γεωργίου Γρίβα – Διγενή και Στρατηγού Ιωάννη Μακρυγιάννη. Τον επόμενο χρόνο μετακινούνται ακριβώς απέναντι σε μέρος της οικίας του Ιωάννη Μεγάλεμου (άλλως Αβησσυνού), που βρίσκεται στην αρχή της οδού Μάρκου Δράκου, δίπλα από το επιπλοποιείο του Ανδρέα Δημητρίου Σπανού. Εδώ παραμένουν μέχρι την αποπεράτωση του σημερινού οικήματος της «ΕΝΩΣΙΣ».
Όλα τα πιο πάνω σωματεία είχαν συμμετοχή σε όλες τις δραστηριότητες της κοινότητας, μέλη τους συμμετείχαν ενεργά στον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ, πραγματοποιούσαν κοινωνικές, θρησκευτικές και εθνικές εκδηλώσεις και διατηρούσαν πάντα ερασιτεχνική ομάδα ποδοσφαίρου η οποία διεξήγαγε φιλικούς ποδοσφαιρικούς αγώνες και συμμετείχε σε έκτακτα πρωταθλήματα της περιοχής.
Η ίδρυση του σωματείου
Η ίδρυση της «ΕΝΩΣΕΩΣ» κατέστη αναγκαία γιατί οι τότε υφιστάμενες οργανώσεις ΑΤΕ – ΠΕΚ, ΘΟΪ, ΟΧΕΝ, ΕΑΛ και ΣΕΚ δεν ήσαν ικανές να δράσουν ανεξάρτητα και περιέπιπταν σε μαρασμό εξαρτώμενες πάντοτε από τα κεντρικά τους γραφεία. Για το σκοπό αυτό, το 1959, αμέσως μετά τον απελευθερωτικό αγώνα, έγιναν προσπάθειες για ανέγερεση ιδιόκτητου οικήματος, για στέγαση όλων των προαναφερθέντων οργανώσεων. Αγοράστηκε οικόπεδο, το οποίο ενεγράφη επ΄ ονόματι της εκκλησίας με την προϋπόθεση πάντοτε ότι η εκκλησία θα αναλάμβανε να βοηθήσει οικονομικά, για την ανέγερση του οικήματος.

Η ανέργερση του οικήματος συμπληρώθηκε τελικά αφού πέρασε από διάφορες φάσεις. Ύστερα από πολλές συναντήσεις των διοικητικών επιτροπών των σωματείων, που αναφέρθηκαν πιο πάνω, αποφασίσθηκε η διάλυσή τους, συντάχθηκε το νέο καταστικό και αποφασίσθηκε η δημιουργία νέου σωματείου υπό την επωνυμία Εθνικόφρονα Σωματεία «ΕΝΩΣΙΣ» Κοκκινοτριμιθιάς . Ο πληθυντικός αριθμός, που αναφέρεται στην επωνυμία, δικαιολογείται ακριβώς από το γεγονός ότι η ίδρυση του νέου σωματείου προήλθε από τη σύμπτηξη πολλών άλλων σωματείων. Η ίδρυση του νέου σωματείου έγινε το 1968. Δυο χρόνια αργότερα, το 1970, έγιναν τα εγκαίνια του νέου οικήματος από τον τότε επιτετραμμένο και μετέπειτα πρέσβη της Ελλάδας στην Κύπρο κ. Μιχαήλ Δούντα.

Φωτογραφίες από το οίκημα του σωματείου Ένωσις Κοκκινοτριμιθιάς

ΤΟ ΠΙΣΤΕΥΩ ΜΑΣ

Βασικοί σκοποί , επιδιώξεις, αρχές και πιστέυω των Εθνικοφρόνων Σωματείων Ένωσις Κοκκινοτριμιθιάς

Οι βασικοί σκοποί και οι επιδιώξεις για τους οποίους ιδρύθηκε καθώς επίσης και οι βασικές αρχές και τα πιστεύω πάνω στα οποία στηρίζεται το σωματείο, διαφαίνονται ξεκάθαρα μέσα από το πρώτο άρθρο του καταστατικού του με βάση το οποίο:

Βασικός σκοπός και αρχή της «ΕΝΩΣΙΣ» είναι η πίστη στο ιδεώδες του απελευθερωτικού αγώνα, για τον οποίο θυσιάστηκαν οι ήρωες και μάρτυρες της Ελληνικής Κύπρου, δηλαδή για την ΕΝΩΣΗ της ΚΥΠΡΟΥ με τη μητέρα ΕΛΛΑΔΑ και η μεθοδική δράση για προαγωγή και πραγματοποίηση του ιδεώδους αυτού.

Από το βασικό αυτό σκοπό απορρέουν και οι επι μέρους σκοποί του σωματείου:

α. Διάπλαση και ανάπτυξη κοινωνίας διαπνεομένης από τα ιδεώδη του Ελληνικού Έθνους.

β. Προσήλωση στις δημοκρατικές αρχές ως πολίτευμα ανταποκρινόμενο στις ανάγκες και τη θέληση ελευθέρων ανθρώπων.

γ. Καλιέργεια ευθύνης στον κάθε πολίτη για αποτελεσματική αντιμετώπιση και με οργανωμένο τρόπο να επιλυθούν δίκαια τα σοβαρά προβλήματα του τόπου.

δ. Επίτευξη ισχυρής ενότητας και συντονισμένης δράσης μεταξύ όλων των μελών προς διατήρηση του επαναστατικού πνεύματος και του εθνικού ιδεώδους.

Η ΕΝΩΣΗ πιστεύει ότι απαραίτητη προϋπόθεση για να επιτευχθεί ο σκοπός όπως αναφέρεται στο άρθρο 1 πρέπει συστηματικά να γίνεται καλλιέργεια και διδασκαλία της Ορθόδοξης Χριστιανικής μας πίστης καθώς και η διδασκαλία των Πατέρων της εκκλησίας μας για διάπλαση κοινωνίας διαπνεομένης από τις Ορθόδοξες ηθικές Χριστιανικές αρχές και αξίες.

Η ΕΝΩΣΗ πιστεύει ότι η εργασία θεωρείται ως ηθική αρχή με βάση την οποία αξιολογείται και δύναται να διεκδικήσει ο πολίτης τα δικαιώματά του.

Η ΕΝΩΣΗ ως δημοκρατικό και ελεύθερο σωματείο είναι αντίθετη σε οποιασδήποτε μορφής ολοκληρωτικού καθεστώτος και καταδικάζει τη βία σαν μέσο πολιτικής επικράτησης και σαν μορφή διακυβέρνησης.

(Τα κείμενα είναι παρμένα από την επίσημη ιστοσελίδα του σωματείου Ένωσις)


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.